Thứ Năm, 16 tháng 7, 2015

Bản khoán lệ của thôn viết bằng chữ Hán

     Thôn Đống Tranh xã Vạn Điểm huyện Thượng Phúc, nay thuộc xã Vạn Điểm huyện Thường Tín. Bản khoán lệ của thôn viết bằng chữ Hán, hiện đang lưu giữ tại Thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm, ký hiệu AF. a6/48.       Các quan viên, sắc mục, xã khoán, các vị hương lão cùng toàn thể bà con trên dưới trong thôn lập các điều lệ cùng giao ước. Bản thôn vốn từ trước tới nay kỷ cương không lập, chỉ cốt nhất thời vì thế mà dẫn đến phong tục ngày càng đồi bại, vì vậy nên toàn thể bà con trong thôn đã hội họp tại đình để bàn việc quy định các điều lệ. Từ đó về sau mọi người đều kính cẩn tuân thủ, nếu người nào ngoan cố không tuân theo bản thôn sẽ chiếu theo các điều quy định trong lệ để trừng trị. Người phạm tội nhẹ thì giáo dục, răn đe; người phạm tội nặng thì xử lý nặng để giữ nghiêm tục lệ lằng xóm. Các điều lệ được liệt kê như sau:
Điều 1: Lệ quan viên, từ những người tham dự, có văn vũ khoa trường cho đến các cựu xã trưởng thì được đủ lệ, cho phép tùy theo, đối với những người chưa đỗ đạt khoa trường, văn thì thực nhậm, võ từ quản binh, ngoài họ ra thì gọi là hạng tạo lưu, không thuộc lệ này. Nếu có người nào dự vào hàng quan viên thì lệ khao sẽ giết một con bò, 5 mâm xôi, 5 vò rượu, 100 khẩu trầu, nếu như trong thôn có việc gì thì tạm nộp 10 quan, người nào tham dự quan viên thì việc lao dịch đều được miễn. Lệ khao cho 4 giáp mỗi giáp 1 mâm xôi, nọng lợn, thủ lợn, biếu các viên sắc, các xã khán thổn trưởng 1 mâm, rượu, cũng như biếu các quan viên.

Bản khoán lệ của thôn viết bằng chữ Hán

Điều 2: Lệ quý viên. Người hiện tại đang ứng quân vụ thì lương ăn hàng tháng và tiền cấp hàng tháng tùy thời quy định, việc này đà có tờ giao ước riêng. Cứ 10 năm thì hết hạn, cũng như người có công lao, chỉ cản cứ vào tờ giao ước chứ không theo lệ này. Hoặc viên nào tham dự triều đinh, chức phẩm thì cứ theo lệ trước kia đương theo chức quan, cùng là hạng quan viên thì lệ khao vọng cũng như vậy. Nếu người nào mãn hạn khống nhận chức phẩm gì thì thứ tự ngồi được cùng với các sắc mục, lệ khao vọng cũng như lệ khao của các sắc mục. Hoặc nếu bản thôn có công việc gì phải thu tiền thì chỉ tạm nộp 6 quan tiền cổ, còn việc lao dịch đều được miễn.
Điều 3: Các sắc mục, từ các chức tạp lưu cùng các vị có tham dự việc riêng, các xã nhiêu… nói tóm lại là các vị sắc mục lệ khao gồm 1 con lợn, 1 mâm xôi, 1 vò rượu, 100 khẩu trầu. Nếu bản thôn có công việc gì cần thu tiền thì chỉ tạm nộp 6 quan, việc lao dịch đều được châm chước. Các nhiêu ấm cũng theo lệ này.


 
;